Ontwikkelen of herijken sport- en beweegbeleid: Stappen, tools en advies
Als beleidsadviseur vervul je een sleutelrol in het ontwikkelen van effectief sportbeleid. Maar wat is je doel, en hoe ga je te werk? Het gebruik van betrouwbare gegevens en onderzoeken is essentieel om je keuzes te baseren op feiten en zo de impact van je beleid te vergroten. Vind op deze pagina advies en ondersteuning en relevante linkjes.
Op zoek naar meer informatie en ondersteuning bij het ontwikkelen of herijken van jouw sport- en beweegbeleid? Neem dan contact op met de experts van het Kenniscentrum Sport en Bewegen, de VSG adviseur in jouw regio of collega-beleidsadviseurs van andere gemeenten via de VSG community. Daarnaast vind je een geschikt adviesbureau of professional in onze databank. Externe kennis kan nieuwe ideeën en inzichten brengen, of helpen bij het versnellen van lastige processen, zodat je het beleid sneller en effectiever kunt ontwikkelen.
Op deze pagina vind je
- De stappen die je doorloopt bij de ontwikkeling of herijking van lokaal sport- en beweegbeleid.
- Een selectie van handige tools en handreikingen die je helpen bij het schrijven van een nieuwe sportnota of visie,
- Linkjes naar landelijke trends en ontwikkelingen en bronnen waar je lokale data over sport en bewegen kunt vinden.
Belangrijkste stappen ontwikkeling sport- en beweegbeleid
Hieronder zijn de zeven belangrijkste stappen beschreven voor het ontwikkelen en/of herijken van lokaal sport- en beweegbeleid.
- Schets de aanleiding voor (nieuw) sport- en beweegbeleid van de gemeente
- Maak een plan van aanpak (beschrijving werkwijze) om tot sport- en beweegbeleid te komen
- Verdiep je in de landelijke kaders, cijfers en trends sport- en beweegbeleid
- Verzamel en analyseer lokale feiten en cijfers over sport en bewegen
- Bepaal wat je wil bereiken en voor wie (visie, doelen en doelgroepen)
- Formuleer de beleidsthema’s, bijbehorende interventies en uitvoeringsplan
- Maak een monitoring- en evaluatieplan
De tools hieronder opgesomd zijn ontwikkeld om jou als beleidsadviseurs sport te helpen bij het doorlopen van al deze stappen.
Handige tools en websites ontwikkeling sport- en beweegbeleid
Als beleidsadviseur sport kun je gebruikmaken van een breed scala aan tools, handreikingen en voorbeelden om lokaal sport- en beweegbeleid te ontwikkelen of te herijken. Verschillende kennisinstituten hebben hulpmiddelen ontwikkeld die je hierbij ondersteunen. Ook is er een kennisbank beschikbaar met sportnota’s van andere gemeenten zodat je inspiratie op kan doen.
Tools en handreikingen
- Planmatig werken aan bevorderen sport en bewegen: Werk planmatig aan sport en bewegen
- Ontwikkelen of herijken sport- en beweegbeleid doe je zo: Beleidswijzer sport en bewegen
- Uit deze onderdelen bestaat een sport- en beweegnota: Checklist sport- en beweegnota
- Voorbeelden sport- en beweegnota’s andere gemeenten: Kennisbank sportnota’s
- Zo zet je in op de thema’s Brede SPUK: Brede SPUK sport- en beweegwijzer
- Zo bepaal je doelen sport- en beweegbeleid: Prioriteit en doelen sport en bewegen
- Databank met interventies sport en bewegen: Sport- en beweeginterventies database
- Monitoren en evalueren sport- en beweegbeleid doe je zo: Monitoring- en Evaluatiewijzer
- Werken met lokale data in de sport doe je zo: Handreiking werken met lokale data
- Zo financier je sport- en beweegbeleid: Financieringswijzer sport en bewegen
Landelijke trends, ontwikkelingen en kaders sportbeleid
Landelijke trends, ontwikkelingen en kaders geven richting aan lokaal sport- en beweegbeleid. Bij het ontwikkelen of herijken van nieuw beleid moet je dan ook goed op de hoogte zijn van deze facetten. Hieronder zijn linkjes opgenomen naar de belangrijkste landelijke trends, ontwikkelingen en kaders voor sport- en beweegbeleid. Voor meer informatie kan je ook het artikel Trends en ontwikkelingen sportbeleid lezen.
Trends, ontwikkelingen en kaders
- Landelijke trends en ontwikkelingen in de sport: Toekomstverkenning sport
- Alle sport gerelateerde trends en ontwikkelingen gebundeld: Rapportage sport 2018
- Zo sport Nederland NOC*NSF sportonderzoek: Zo sport Nederland
- Factsheet Mulier Instituut (2025): Toekomstige ontwikkeling sportdeelname Mulier Instituut
- Overzicht en uitdagingen toekomst landelijk sportbeleid: Monitor Sportbeleid 2023
- Adviezen Nederlandse Sportraad aan VWS: Adviezen Nederlandse Sportraad
- Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering): Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering)
- Sportakkoord II Sport Versterkt (2023 – 2026): Sportakkoord II: Sport versterkt
- De Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC): Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC)
- Gezond Actief Leven Akkoord (GALA): Gezond en Actief Leven Akkoord
- Volksgezondheid Toekomst verkenning 2024 (VTV): Volksgezondheid Toekomst Verkenning
- Nota gezondheidsbeleid ministerie van VWS: Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028
Data en indicatoren sportbeleid
Op basis van data en indicatoren kan je keuzes binnen het sport- en beweegbeleid onderbouwen. Ook kan je met behulp van deze gegevens een evaluatie- en monitoringsplan opzetten. Hieronder zijn linkjes opgenomen naar de belangrijkste bronnen voor sport- en beweegbeleid. Voor meer informatie kan je ook het artikel Evaluatie en monitoring sportbeleid en interventies lezen.
- Overzichtskaarten (lokale) data sport en bewegen: Overzichtskaarten sport en bewegen
- Gezondheidsmonitors GGD, RIVM en CBS: Gezondheidsmonitor
- De cijfers van je gemeente: Waar staat je gemeente?
- Werken met kernindicatoren sport- en beweegbeleid doe je zo: Werken met kernindicatoren
- Overzicht kernindicatoren sport en bewegen: Overzicht kernindicatoren
- Factsheet kernindicatoren sport en bewegen: Factsheet kernindicatoren
- De beweegrichtlijnen uitgelegd: Beweegrichtlijnen uitgelegd
- Lokaal inzicht in de sportdeelname: Lokale sportdeelname Index – NOCNSF
- Lokaal inzicht in lidmaatschap sportvereniging: KISS lidmaatschapscijfers – NOCNSF
Artikelen
- Wat is sportbeleid?
- Waaruit bestaat sportbeleid?
- Speelveld sportbeleid
- Instrumenten voor gemeentelijk sport- en beweegbeleid
- Hoe stimuleer je sport en beweging?
- Deze thema’s horen thuis in lokaal sport- en beweegbeleid
- Hoe benut je lokale sport-, beweeg- en gezondheidsdata?
- Effecten van sporten en bewegen in het Human Capital Model

