Trends en ontwikkelingen sportbeleid

Trends en ontwikkelingen in sportbeleid: Essentiële inzichten voor beleidsmakers

Als beleidsadviseur is het essentieel om trends en ontwikkelingen in de sportwereld te volgen. Maatschappelijke veranderingen, zoals de opkomst van urban sports, digitalisering en een toenemende focus op inclusiviteit en mentale gezondheid, vragen om een flexibel en toekomstgericht sportbeleid. Daarnaast is het belangrijk om landelijke kaders, zoals het Sportakkoord II, de Brede SPUK-regeling en adviezen van de Nederlandse Sportraad, in je beleid mee te nemen. Deze kaders bieden richting en ondersteuning om lokaal beleid af te stemmen op nationale prioriteiten.

Het volgen van deze trends en kaders vraagt om toegang tot actuele data en analyses. Externe experts, zoals het Mulier Instituut en Kenniscentrum Sport en Bewegen, kunnen je hierbij ondersteunen met waardevolle inzichten. Ook documenten zoals de Toekomstverkenning Sport en de Monitor Sportbeleid 2023 bieden nuttige handvatten om lokale beleidskeuzes te onderbouwen en in lijn te brengen met nationale ontwikkelingen. Door landelijke en lokale trends te verbinden en deze kennis toe te passen op jouw context, kun je sportbeleid tijdig herijken en laten aansluiten op de behoeften van een veranderende samenleving. Zo zorg je ervoor dat jouw beleid relevant, impactvol en toekomstbestendig is.

Op deze pagina vind je

• Een overzicht van de landelijke kaders voor sport- en beweegbeleid
• Een selectie van rapporten en websites over landelijke trends en ontwikkelingen
• Indicatoren en bronnen voor lokale trends en ontwikkelingen

Landelijke kaders

Als beleidsadviseur sport is het belangrijk om op de hoogte te zijn van landelijke kaders. Dit stelt je in staat om effectief beleid te ontwikkelen, proactief te herijken en nieuwe subsidiemogelijkheden te ontdekken. Hieronder staan de belangrijkste landelijke kaders beschreven voor sport- en beweegbeleid.

Beleidsplan toekomstbestendige sportinfrastructuur 2025

Staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) beschrijft in het beleidsplan ‘Toekomstbestendige sportinfrastructuur en ruimte voor sport en bewegen’ een gezamenlijke aanpak om de sport- en beweegsector toekomstbestendig te maken.

Adviezen Nederlandse Sportraad (NLsportraad)

De Nederlandse Sportraad adviseert de minister van VWS, het kabinet en het parlement gevraagd en ongevraagd over sport in de breedste zin van het woord. Hun adviezen bieden waardevolle inzichten voor beleidsmakers in de sportsector. Ga naar de adviezen van de Nederlandse Sportraad.

Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering)

Met de Brede SPUK-regeling kunnen gemeenten afspraken uitvoeren die vastgelegd zijn in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ga naar de Brede SPUK-regeling.

Sportakkoord II: Sport versterkt (2023–2026)

In december 2022 ondertekenden het ministerie van VWS, VSG/VNG, NOC*NSF en het POS samen het tweede sportakkoord. Dit akkoord loopt voorlopig tot eind 2026. Gemeenten konden voor 30 juni 2023 subsidie aanvragen voor de uitvoering van hun lokale sportakkoord. Deze subsidie valt onder de Brede SPUK. Ga naar het Sportakkoord II: Sport versterkt (2023 – 2026).

Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC)

De BRC-regeling is ondergebracht in de Brede SPUK en biedt subsidie voor de inzet van BRC-functionarissen in integrale plannen voor gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. Sinds 2022 wordt de BRC beschouwd als een ‘addendum’ bij het Sportakkoord II. Met de ondertekening van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is de inzet van BRC-functionarissen breder gekaderd door dit akkoord. Ga naar de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC).

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Dit akkoord is een samenwerking tussen gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS, gericht op het bevorderen van een gezond en actief leven voor iedereen. Ga naar Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Nota Gezondheidsbeleid

Gezondheid en sport zijn nauw met elkaar verbonden. Het is dan ook relevant om het gezondheidsbeleid te betrekken bij lokaal sport- en beweegbeleid. Ga naar de Nota Gezondheidsbeleid en de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 (VTV). Op 12 december 2025 publiceerde het ministerie van VWS de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028. Deze nota vormt een belangrijk vertrekpunt voor beleidsadviseurs sport en bewegen bij het maken van lokale en regionale keuzes. De ambities en prioriteiten uit de nota bieden richting voor beleid op het snijvlak van gezondheid, preventie, sport en bewegen.

Landelijke trends en ontwikkelingen

Ook trends en ontwikkelingen binnen het domein sport en bewegen zijn belangrijk om te volgen. Kennis van deze ontwikkelingen stelt jou in staat om het lokale sport- en beweegbeleid bij te sturen waar nodig en is nuttig voor de ontwikkeling of herijking van nieuw beleid en opzetten van bijvoorbeeld een monitoring- of evaluatieplan. Hieronder zijn linkjes opgenomen naar de belangrijkste rapporten en onderzoeken rondom sport en bewegen.

Toekomstverkenning sport (RIVM en SCP)

Deze verkenning onderzoekt de maatschappelijke veranderingen die invloed hebben op de sport in Nederland en de ontwikkelingen die zich richting 2040 voordoen. Het biedt belangrijke inzichten voor beleidsmakers over de kansen en keuzes die voor de sportsector en het sportbeleid liggen. Ga naar Toekomstverkenning sport (RIVM en SCP).

Zo sport Nederland NOC*NSF sportonderzoek 2023

Het onderzoek Zo sport Nederland van NOCNSF biedt actuele cijfers en inzichten over sportdeelname en -gedrag in Nederland. Het rapport is een waardevolle bron voor beleidsmakers om trends en kansen in lokaal sportbeleid te identificeren. Ga naar het NOC*NSF sportonderzoek Zo sport Nederland

Rapportage sport 2018

Alle sport gerelateerde trends en ontwikkelingen gebundeld. Deze rapportage bundelt de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de sportsector, wat helpt bij het herkennen van lange termijnbewegingen en het maken van strategische keuzes voor de toekomst. Ga naar de Rapportage sport 2018.

Monitor Sportbeleid 2023 en 2024

Deze monitor biedt een overzicht van de ontwikkelingen in het landelijke sportbeleid van 2018 tot 2023 en de belangrijkste uitdagingen voor het komende beleid. Het is een waardevolle bron om inzicht te krijgen in de stand van zaken en de richting van het nationale sportbeleid. Ga naar de Monitor Sportbeleid 2023. Deze monitor is in 2024 opnieuw uitgebracht, zie Monitor Sportbeleid 2024

Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 (VTV)

De VTV biedt inzicht in de toekomstige gezondheidstrends en maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Het rapport helpt beleidsadviseurs sport om de relatie tussen gezondheid en sport te begrijpen en hierop in te spelen bij het ontwikkelen van sportbeleid. Ga naar de Volksgezondheid Toekomst Verkenning.

Bronnen lokale trends en ontwikkelingen

Hieronder zijn linkjes opgenomen naar bronnen voor lokale data over sport- en bewegen. Handig voor het volgen van lokale ontwikkelingen in jouw gemeente. Voor meer informatie kan je ook het artikel Evaluatie en monitoring sportbeleid en interventies en/of het artikel Onderzoek naar sportdeelname en sportgedrag inwoners lezen.

• Lokale overzichtskaarten sport en bewegen
• Waar staat je gemeente?
• Overzicht Kernindicatoren sport en bewegen
• Lokale sportdeelname Index – NOCNSF
• KISS lidmaatschapscijfers – NOCNSF

Nog meer relevante websites en artikelen

• Publicaties van het Mulier Instituut
• Ontwikkeling deelname sportief bewegen 2024 Mulier Instituut
• Factsheet Mulier Instituut (2025): Toekomstige ontwikkeling sportdeelname Mulier Instituut
• Jaarrapport Mulier Instituut Sportaccommodaties: Sportaccommodaties in Nederland 2024
• Jaarrapport Mulier Instituut Sportaccommodaties: Sportaccommodaties in Nederland 2025
• De toekomst van sport in Nederland tot 2030: Trendscenario’s Sport Toekomstverkenning
• Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024: impact op sport en bewegen
• Kansen en keuzes in sportbeleid
• Onderzoek en vernieuwing in de sport
• Meer informatie sportakkoord zie: sportakkoord.nl en Kennisoverzicht Sportakkoord II
• Meer informatie Brede Regeling Combinatiefuncties zie sportindebuurt.nl.
• Tool Brede SPUK van Kenniscentrum Sport en Bewegen: Brede SPUK sport- en beweegwijzer