GALA, Sportakkoord en BRC regeling

GALA, Sportakkoord en BRC regeling: belangrijke kaders

Landelijke kaders spelen een cruciale rol bij het vormgeven van sportstimuleringsbeleid. De belangrijkste richtlijnen op dit moment zijn het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC-regeling).

Via deze regelingen ontvangen gemeenten financiële middelen voor de uitvoering van hun (sport)beleid, die worden uitgekeerd via de Brede SPUK. Naast deze landelijke financiering investeren veel gemeenten ook lokaal in het stimuleren van sport en bewegen.

Wil je meer weten over het GALA, Sportakkoord II of de BRC-regeling en hoe je deze middelen effectief inzet? Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), Kenniscentrum Sport en Bewegen en Mulier Instituut bieden regelmatig tools, handreikingen en advies om gemeenten te ondersteunen bij hun sportbeleid.

Op deze pagina vind je

• Uitleg over GALA, Brede SPUK, IZA, Sportakkoord en BRC-regeling
• Bij welke organisaties je terecht kan voor advies
• Een selectie van handige tools en handreikingen rondom dit onderwerp

Advies, ondersteuning en handige linkjes

Heb je een vraag over het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Sportakkoord II of de brede SPUK-regeling? Dan kun je terecht bij het ondersteuningsteam van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit team werkt samen met de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en verschillende kennis- en ondersteuningsorganisaties, zoals Pharos, Movisie en Kenniscentrum Sport & Bewegen. Voor vragen over het Sportakkoord II en de BRC regeling kunnen gemeenten ook direct contact opnemen met de VSG.

Handreikingen en tools

• Brede SPUK Sport en Beweegwijzer – Kenniscentrum Sport & Bewegen
• Handreiking GezondIn: Lokale aanpak gezondheidsachterstanden – Pharos
• Samenhangend gezondheidsbeleid met sport en bewegen – Loket Gezond Leven (RIVM)
• Aanpak Gezonde Gemeente – Loket Gezond Leven (RIVM)
• SPUK-regeling versterkt de lokale aanpak van gezondheidsverschillen – Pharos
• Zo benut je het GALA voor een gezonde leefomgeving – Movisie

Handige linkjes naar kennis pagina’s

• Informatie Loket gezond leven: GALA, Sportakkoord II en brede SPUK
• Informatie van de VSG: Sportakkoord II, Combinatiefuncties, GALA en Brede Spuk
• Alles over het Sportakkoord: https://www.sportakkoord.nl/
• Alles over de BRC-regeling: https://sportindebuurt.nl/

Regionale contactdagen

Voor ondersteuning bij de uitvoering van het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord organiseert Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) samen met partners regionale contactdagen. Hierin staat de vertaling van beleid naar praktijk centraal, met aandacht voor specifieke vragen en thema’s per regio. Voor meer informatie kun je contact opnemen met VSG via info@sportengemeenten.nl.

Samenhang SPUK, GALA, Sportakkoord II, BRC en IZA

De SPUK-regeling stelt gemeenten in staat om preventie stevig en in samenhang aan te pakken. De regeling bundelt middelen voor gezondheid, sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Hiermee worden afspraken gefinancierd die zijn gemaakt in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC).

Daarnaast zijn er in het Integraal Zorgakkoord (IZA) afspraken gemaakt over preventie. De SPUK-regeling en de financiering vanuit het IZA vullen elkaar aan, waarbij beide akkoorden extra aandacht vragen voor het terugdringen van gezondheidsverschillen bij kwetsbare groepen.

Overzicht akkoorden en bestuurlijke afspraken

• GALA: Gezond Actief Leven Akkoord
• Integraal Zorgakkoord: Samen werken aan gezonde zorg
• Hoofdlijnen Sportakkoord II Sport versterkt
• Werkplan Sportakkoord II Van Hoofdlijnen naar uitvoering
• Bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026
• Publicatie Staatscourant Brede SPUK 2023–2026
• Publicatie Staatscourant Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023–2026

Brede SPUK-regeling: bundeling financiële middelen

De Brede SPUK-regeling bundelt alle financiële middelen die gemeenten ontvangen voor preventietaken. Gemeenten ontvangen hiermee middelen om afspraken uit het Sportakkoord II, de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uit te voeren. Het uiteindelijke doel is een gezondere generatie in 2040.

De regeling loopt van 2023 tot en met 2026 en wordt uitgevoerd door DUS-i, zie ook de publicatie in de Staatscourant.  De beschikbare budgetten per gemeente zijn te vinden in bijlage 3 en bijlage 4 van de regeling. Meer informatie over de afspraken binnen deze regeling vind je op de pagina Brede SPUK-regeling.

Waarom een Brede SPUK?

De Brede SPUK-regeling speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van een integrale preventieaanpak. Door de regeling wordt de samenwerking op lokaal en regionaal niveau versterkt, wat bijdraagt aan een stevige preventie-infrastructuur. De middelen binnen de SPUK-regeling zijn geoormerkt voor preventie en mogen niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Dit vergroot de slagkracht van gemeenten en helpt hen een effectieve en doelgerichte preventieaanpak te realiseren.

Integraal Zorgakkoord (IZA)

Naast de Brede SPUK kunnen gemeenten via het Integraal Zorgakkoord (IZA) jaarlijks tot €150 miljoen structureel ontvangen voor plannen die bijdragen aan gezondheidsbevordering. De SPUK IZA-regeling (2023–2026) is speciaal bedoeld voor de uitvoering van deze afspraken en wordt per samenwerkingsregio verdeeld. De regeling is op 17 juli 2023 gepubliceerd in de Staatscourant.

Zowel de Brede SPUK als het IZA leggen de nadruk op preventie en ondersteunen gemeenten financieel bij het bevorderen van gezondheid en welzijn. Daarnaast biedt het IZA ook middelen voor concrete plannen om de zorg te transformeren en toekomstbestendig te maken.

Het IZA is een akkoord tussen het ministerie van VWS en landelijke organisaties in de zorg, zoals ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg, huisartsen en ouderenzorg. De focus ligt op het verplaatsen van de aandacht van zorg naar gezondheidsbevordering, het beheersbaar houden van de zorguitgaven en het efficiënter inzetten van de beschikbare capaciteit.

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondersteunt gemeenten bij het ontwikkelen van een integraal preventief beleid gericht op het bevorderen van een gezond en actief leven voor iedereen. Dit akkoord is tot stand gekomen in samenwerking tussen gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS.

Met het GALA wordt uitvoering gegeven aan de afspraak in het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat zorgverzekeraars en gemeenten uiterlijk 1 januari 2025 niet-vrijblijvende regionale samenwerkingsafspraken moeten maken over gezondheidsbevordering. Daarnaast wordt er gewerkt aan een landelijk en duurzaam aanbod van vijf erkende ketenaanpakken die meerdere gemeentelijke domeinen beslaan:

• Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
• Aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen
• Valpreventie voor ouderen
• Welzijn op recept
• Kansrijke start

Sportakkoord II: Sport versterkt (2023–2026)

In december 2022 ondertekenden het ministerie van VWS, VSG/VNG, NOC*NSF en het POS het tweede Sportakkoord. Dit akkoord loopt tot eind 2026 en heeft als doel om de sport in Nederland te versterken. Gemeenten konden voor 30 juni 2023 subsidie aanvragen voor de uitvoering van hun lokale sportakkoord, dat valt onder de Brede SPUK.

Het Hoofdlijnen Sportakkoord II legt de nadruk op lokale samenwerking tussen gemeenten, sportaanbieders (zoals clubs en sportondernemers) en maatschappelijke partners. Het akkoord kent drie ambities om de sport te versterken:

1. Het fundament van de sport op orde
2. Een groter bereik van de sport
3. Meer (zichtbare) betekenis geven aan de sport

In het Werkplan Sportakkoord II  zijn de ambities vertaald naar zes thema’s, elk met bijbehorende opgaven. Per opgave zijn werkafspraken en doelstellingen vastgesteld, evenals de verwachtingen voor gemeenten. De thema’s zijn:

1. Inclusie en diversiteit in de sport vergroten
2. Sociaal veilige sport creëren
3. Vitale aanbieders: vergroten van de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van het sport- en beweegaanbod
4. Vaardig in bewegen
5. Ruimte voor sport en bewegen
6. Maatschappelijke waarde van topsport optimaliseren

Bovengenoemde ambities bouwen voort op de thema’s van Sportakkoord I. De vier strategische partners — het Ministerie van VWS, NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en Platform Ondernemende Sport (POS) — bieden in het Sportakkoord een kader voor de uitwerking van de lokale sportakkoorden. Ga naar https://www.sportakkoord.nl/ voor meer informatie en tips over wat dit akkoord betekent voor jou als gemeente, sportclub of ondernemer in de sport.

Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC)

De BRC-regeling maakt deel uit van de Brede SPUK en biedt subsidie voor de inzet van BRC-functionarissen in integrale plannen voor gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. Met de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt deelname aan sport en cultuur gekoppeld aan andere sectoren, zoals zorg of onderwijs. Combinatiefunctionarissen en/of sport- en cultuurcoaches spelen een belangrijke rol bij het realiseren van verbindingen tussen deze sectoren.

Om gemeenten en werkgevers te ondersteunen bij het aanstellen of aansteken van deze professionals, zijn er profielen opgesteld voor de verschillende rollen. Lokaal maatwerk blijft mogelijk, zolang de doelstellingen van de regeling centraal staan en de functionarissen bijdragen aan deze doelen. De profielen zijn hier te vinden.

Sinds 2022 wordt de BRC beschouwd als een ‘addendum’ bij het Sportakkoord II. Na de ondertekening van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is de inzet van BRC-functionarissen breder gekaderd door dit akkoord. Ga naar de https://sportindebuurt.nl/ voor meer informatie.

Samenvatting

In dit artikel hebben we besproken hoe landelijke kaders zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) richting geven aan lokaal sport- en gezondheidsbeleid. De Brede SPUK-regeling bundelt de financiële middelen voor gemeenten, waardoor zij effectief kunnen werken aan preventie en het stimuleren van sport en bewegen. Daarnaast hebben we de samenhang met het Integraal Zorgakkoord (IZA) belicht en verwijzingen gegeven naar organisaties en tools die ondersteuning bieden bij de implementatie van deze beleidskaders.