Financiering sportbeleid

Financiering van Sportbeleid: Subsidies, instrumenten, wetgeving en advies

Als beleidsadviseur sport is inzicht in de financiering van sportbeleid onmisbaar. Gemeenten hebben te maken met subsidies van rijk en provincie, specifieke uitkeringen en mogelijke nieuwe ontwikkelingen, zoals een Sportwet. Inzicht in beschikbare financieringsbronnen, de bijbehorende voorwaarden en de gevolgen van beleidswijzigingen is essentieel om effectief sportbeleid te voeren.

Het herijken van financiering kan nodig zijn bij veranderend beleid, nieuwe wet- en regelgeving, bestuurlijke opdrachten of bezuinigingen. Dit proces kan complex zijn en vraagt soms om ondersteuning van experts. Organisaties zoals het Kenniscentrum Sport en Bewegen, de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en gespecialiseerde adviesbureaus bieden waardevolle kennis en praktische handvatten. Vind in dit artikel basisinformatie en concrete handvatten om financiering van sportbeleid in jouw gemeente goed vorm te geven.

Op deze pagina vind je

• Een overzicht van financieringsmogelijkheden voor sport.
• Praktische financieringsinstrumenten en handreikingen.
• Een samenvatting van relevante wet- en regelgeving.

Financieringsmogelijkheden sport

De financiering van sport komt grotendeels uit publieke middelen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) speelt hierin een belangrijke rol, naast investeringen vanuit provincies en andere sectoren. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste regelingen:

Landelijke financieringskaders:

• Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering)
• Sportakkoord II: Sport versterkt
• Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC)
• Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
• Handreiking: Regionale Financiering tools en instrumenten
• Handreiking: Financiering vanuit andere sectoren

Overige subsidiemogelijkheden:

• Sportsubsidie database Kenniscentrum Sport en Bewegen: Actuele informatie over subsidies.
• Subsidiewijzer Verduurzaming Sportaccommodaties: Specifiek gericht op verduurzaming.
• Stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (BOSA): Ondersteunt bouw- en renovatieprojecten.

Financieringsinstrumenten sportbeleid

Als beleidsadviseur zet je diverse instrumenten in voor de uitvoering van het sport- en beweegbeleid. Door gebruik te maken van deze instrumenten en ze waar nodig aan te passen, kun je accenten verschuiven in het beleid en inspelen op veranderende behoeften. Enkele voorbeelden van de instrumenten die je tot je beschikking hebt:

• Tarievenbeleid: Gemeenten kunnen tarieven voor sportaccommodaties vaststellen, bijvoorbeeld via een tarievennota. Differentiëren naar doelgroep (zoals jeugd) kan beleid sturen.
• Subsidies: Subsidies voor sportverenigingen en specifieke doelen, vaak geregeld via een subsidiesysteem.
• Belastingen en heffingen: Bijvoorbeeld precariobelastingen of heffingen op sportvoorzieningen.

Waar kun je op letten bij herijking van financieringsinstrumenten?

1. Analyseer de huidige financieringsstructuren en identificeer knelpunten: Onderzoek welke financieringsvormen effectief zijn en waar mogelijke belemmeringen liggen. Denk bijvoorbeeld aan ongelijkheden in tariefstellingen of inefficiënties in subsidiesystemen.
2. Maak gebruik van tools en handreikingen: Er zijn diverse hulpmiddelen beschikbaar die je kunnen ondersteunen bij het vormen of aanpassen van beleid. Denk hierbij aan richtlijnen voor tarievenbeleid of subsidiesystemen.
3. Zoek samenwerking met experts en relevante organisaties: Het betrekken van externe kennispartners, zoals Kenniscentrum Sport & Bewegen en/of sportadviesorganisaties, kan waardevol zijn om inzichten te verkrijgen en goed doordachte keuzes te maken.

Ondersteuning nodig bij aanpassingen in de financiering van je sportbeleid?

Bevindt je gemeente zich in een situatie waarin aanpassingen nodig zijn, bijvoorbeeld door een nieuw coalitieprogramma, gewijzigde wet- en regelgeving, bezuinigingen of andere ontwikkelingen? Maak dan gebruik van de volgende tools van het Kenniscentrum Sport en Bewegen:

• Handreiking Financieringswijzer Sport & Bewegen: Een praktische gids om een overzicht en structuur te bieden in financieringsmogelijkheden binnen het sportbeleid.
• Handreikingen voor het ontwikkelen van een nieuw subsidiesysteem of tarievensysteem: Deze handreikingen bieden een helder stappenplan om bestaande systemen te herzien of nieuwe structuren te ontwikkelen.

Vraagstukken bij financiering

Wie is verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van de sport? Is dit een publieke taak of een rol voor de markt? De Nederlandse Sportraad heeft hierover advies uitgebracht in de Discussienota over de organisatie en financiering van de sport in de toekomst, waarbij het Brancherapport Sport uit 2019 als basis is gebruikt. Dit rapport schetst de huidige organisatie en bekostiging van de sportbranche. Het Kenniscentrum Sport en Bewegen biedt toelichting via de artikelen Financiële blauwdruk van de sportsector en Waar moet het heen met de organisatie en financiering van de sport?

Op dit moment biedt de gemeentewet nog geen wettelijk kader voor sport- en beweegbeleid, waardoor de uitvoering hiervan geen kerntaak van gemeenten is. De Nederlandse Sportraad pleit echter voor een verandering op dit punt: Waarom een sportstelsel en een sportwet?

Wet- en regelgeving

Ondanks dat er geen sportwet is hebben gemeenten wel te maken met wet- en regelgeving die sport raakt, zoals de Wet Markt en Overheid, Staatssteun, het Sportbesluit, BTW en sport, (Europees) aanbesteden en de Omgevingswet. Voor meer informatie over deze onderwerpen, biedt het Kenniscentrum Sport en Bewegen de volgende tools en instrumenten:

• Wet Markt en Overheid: Regelt de verhouding tussen publieke en private activiteiten.
• Staatssteun: Richtlijnen voor financiële steun aan verenigingen en sportorganisaties.
• Sportbesluit: (btw en sport): Btw-regelingen voor sportorganisaties en accommodaties.
• (Europees) aanbesteden: Regelgeving voor grote investeringen in sport.
• Omgevingswet: Invloed op de ontwikkeling van sportaccommodaties en ruimtelijke ordening.

Hoewel er nog geen wettelijk kader is, voelen gemeenten zich wel verantwoordelijk voor dit domein en investeren ze vaak aanzienlijk in sport en bewegen. Zo blijkt uit de Monitor sportuitgaven gemeenten 2022 van het Mulier Instituut dat Nederlandse gemeenten in 2022 in totaal 1,7 miljard euro aan sport uitgaven, terwijl ze 537 miljoen euro aan inkomsten ontvingen. Dit resulteerde in netto-uitgaven van bijna 1,2 miljard euro voor sport.

Conclusie

De financiering van sportbeleid vraagt om voortdurende afstemming tussen landelijke richtlijnen, lokale beleidsprioriteiten en praktische instrumenten. Als beleidsadviseur kun je met de juiste kennis en ondersteuning effectief bijdragen aan het versterken van sport en bewegen in jouw gemeente. Maak gebruik van de beschikbare tools, handreikingen en experts om optimaal in te spelen op veranderende omstandigheden.